Tại sao họ giàu có?
Chuyện là thế này:
Có một cô nọ - lớn tuổi - nhìn hoặc nghe cái gì đó khó chịu mà phàn nàn rằng: "Sao mà họ lại phải như thế? Sao lại phải giành giật làm giàu bằng mọi giá? Thật là thất vọng".
Một anh trai trẻ trả lời: "Cuộc sống mà cô. Nghèo là hèn nên họ phải làm thế!"
"Nhưng họ không nên giành giật đến mức độ vô đạo đức như thế! Nó không còn ra cái gì nữa cả!"
Còn bạn, bạn đừng hỏi tôi phải kể tường tận sự việc gì dẫn đến cuộc đối đáp trên. Tôi tin chắc rằng, chuyện đó cũng chỉ là giọt nước tràn ly.
Một câu chuyện khác, từ một người đáng kính trọng, chú nói với tôi: "Xã hội giờ nó méo mó lạ kỳ. Nó đánh đồng giàu có là đạo đức, là chuẩn mực, là cao quý. Nó đã như thế thì các con càng phải giữ và cố gắng đừng làm nó xấu hơn. Còn việc gì có thể làm nó tốt đẹp hơn, dù nhỏ cũng ràng mà làm."
Giàu có là gì? Để làm gì? Và nó có giá trị gì?
Đương nhiên tôi không lên án sự giàu có.
Câu chuyện chỉ có thế thôi nhưng tôi muốn tô vẽ thêm bằng vài suy nghĩ của mình để lý giải tại sao một số quốc gia, khu vực trở nên giàu có:
Châu Âu: Tôi đoán là sự giàu có của Châu Âu bắt nguồn từ sự phát minh ra phương tiện đi lại và vũ khí để cướp bóc tài nguyên ở các thuộc địa. Khi đã giàu có, họ mới tiếp tục phát triển công nghệ.
Trung Quốc: Tôi đoán rằng, sự giàu có của Trung Quốc cũng xuất phát từ một số sự cướp bóc nhất định. Ngày xưa thì cướp của láng giềng (thôn tính và bắt triều cống), ngày nay thì cướp của nhân dân họ (lao động giá rẻ với cuộc sống cùng cực và sự giàu có rơi vào tay một số ít người). Tuy nhiên, một việc không thể phủ nhận là người Hoa rất giỏi buôn bán, họ là những người có khả năng thiên bẩm về thương mại. Từ "Con đường tơ lụa" đến sự nhạy cảm trong quá trính phát triển hiện nay.
Hoa Kỳ: Tôi nghe nói, người Mỹ giàu vì chiến tranh. Nhờ có chiến tranh cho họ bán vũ khí. Việc này không biết đúng hay sai nhưng những phát minh của người Mỹ (chính xác là người sống ở Mỹ) tạo ra rất nhiều giá trị phổ biến trên thế giới và thay đổi thế giới (như bóng đèn, phần mềm window, Google, máy điện thoại...). Tôi tin rằng sự giàu có của họ đến từ những phát minh khoa học.
Nhật Bản: Sự thần kỳ của Nhật Bản thì không có gì khác ngoài sự sáng tạo và nỗ lực tuyệt vời của một thế hệ người Nhật sau thế chiến thứ 2. Sau thế chiến thứ 2, tất cả những gì người Nhật có là sự hoang tàn, đổ nát và thất trận. Họ đã không ngừng nỗ lực và sáng tạo nhiều giá trị xuất chúng như: Radio bán dẫn (Sony), Xe hơi tiết kiệm năng lượng (TOYOTA), ...
Nghĩ về Việt Nam:
- Chúng ta nhiều tài nguyên hơn Nhật nhưng cũng chẳng thấm vào đâu.
- Chúng ta không thể cướp bóc được ai ngoại trừ số ít người cũng đang cướp bóc công nhân giá rẻ (lương thấp) và người lao động xuất khẩu (ăn chặn phí ngay trước khi đi XKLĐ)
- Chúng ta không giỏi về Thương mại như người Trung Quốc
Nhưng có một điều tôi tin chắc là người Việt thông minh, sáng tạo. Nhưng dở cái là chúng ta không đi đến cùng cái sự sáng tạo của mình để ra một sản phẩm có thể bán được (khả năng thương mại hóa sáng tạo).Đừng trách sự sáng tạo của mình không được bảo hộ, người Trung Quốc vẫn copy sự sáng tạo của dân tộc khác và sự sáng tạo của nhau đấy thôi. Chỉ có điều họ copy và sáng tạo thêm. Nghĩa là họ sáng tạo và cải tiến liên tục.
Bản thân tôi thiển nghĩ rằng, Việt Nam có thể giàu có nếu một số người Việt chịu theo đuổi đến cùng các sáng tạo nhỏ của mình để tích lũy và biến nó thành sản phẩm được xã hội chấp nhận và thương mại hóa chúng. Để làm được việc đấy, bên cạnh sự nỗ lực của mỗi cá nhân cần có thêm những sự động viên và những "cú hích" của "đại gia" hoặc nhà nước.
Ví dụ như:
- Lập bảo tàng "Sáng tạo Việt Nam"
- Lập ra các giải thưởng giành cho các sản phẩm do người Việt sáng tạo và thương mại hóa thành công
- Tạo không gian chung cho các hoạt động sáng tạo và kết nối những người mong muốn và có đam mê tìm tòi, khám phá, sáng tạo ra các giá trị mới.
Nếu bạn nào có suy nghĩ như tôi (về việc khuyến khích tính sáng tạo của người Việt Nam) thì liên lạc nhé!
nghiaht@marnet.vn
Có gì thấy không phải xin để lại ý kiến để được trao đổi.
Chân thành cảm ơn!
Leave a Comment